Merkür, ilk bakışta değişmeyen ve donuk bir gezegen gibi görünse de yüzeyindeki derin yarlar farklı bir hikaye anlatıyor. Yeni araştırmaya göre Güneş’e en yakın gezegen, oluşumundan bu yana tahmin edilenden daha fazla büzüldü.
Alman Havacılık ve Uzay Merkezi DLR bünyesindeki Uzay Araştırmaları Enstitüsünden Gaku Nishiyama liderliğinde yürütülen çalışmada, Merkür’ün çapının yaklaşık 19 ila 23 kilometre azaldığı hesaplandı. Bu değer, önceki tahminlerin yüzde 10 ila yüzde 30 üzerinde.
Gezegenin büzülmesinin temelinde milyarlarca yıllık soğuma süreci gizli. Güneş Sistemi’nin yaklaşık 4,5 milyar yıl önceki oluşumu sırasında yaşanan çarpışmalar Merkür’ün iç yapısında büyük miktarda ısı oluşturdu. Zamanla bu ısıyı kaybeden gezegen soğumaya ve küçülmeye başladı. Bunun sonucunda yüzeyde dik yarlar ve uzun sırtlar halinde görülen jeolojik kırışıklıklar meydana geldi.
Ancak bu izlerin tamamını tespit etmek kolay değil. Asteroid çarpmalarıyla oluşan kraterler ve çevreye yayılan malzeme, eski kırışıklıkların bir bölümünü örterek bugüne kadar yapılan hesaplamaların eksik kalmasına yol açmış olabilir.
Gezegenin iç yapısı hakkında yeni ipuçları
Araştırmacılar son çalışmada gök taşı etkilerinden daha az etkilenen bölgelerdeki sırtları inceleyerek daha önce gözden kaçan yüzey şekillerini hesaba kattı. Böylece Merkür’ün küçülme miktarının önceki tahminlerden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşıldı. Bu fark, gezegenin iç yapısına ilişkin modelleri de etkileyebilir. Merkür’ün beklenenden fazla büzülmüş olması, iç kısmında tahmin edilenden daha büyük bir metal çekirdek bulunabileceğine ya da gezegenin başlangıç sıcaklığının düşünüldüğünden daha yüksek olduğuna işaret ediyor.
Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan araştırmada, NASA’nın 2015 yılında görevini tamamlayan MESSENGER uzay aracından elde edilen veriler kullanıldı.
Merkür’ün yüzeyindeki küçülme izlerinin daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılması için sıradaki önemli veri kaynağı ise BepiColombo olacak. Uzay aracının Kasım 2026 itibarıyla gerçekleştirmesi planlanan yüksek çözünürlüklü taramaların, gezegenin yüzey yapısına ilişkin daha ayrıntılı bir harita sunması bekleniyor.
The post Merkür giderek küçülüyor, hem de sanılandan daha fazla… first appeared on .
