Bugün tarım arazileriyle kaplı bir bölgede, binlerce yıl boyunca farklı amaçlarla kullanılan devasa bir yapının saklandığı ortaya çıktı. Çekya’nın Orta Bohemya bölgesindeki Chleby yerleşiminde yapılan arkeolojik çalışmalar, yaklaşık 6 bin 500 yıllık büyük bir ritüel merkezini ortaya çıkardı.
Yapının Stonehenge‘den yaklaşık bin yıl daha eski olması, Taş Çağı toplumlarının mimari ve astronomik bilgileri hakkında dikkat çekici ayrıntılar sunuyor. İlk çiftçi toplulukları tarafından inşa edildiği düşünülen dairesel alan, zaman içinde aynı işlevini korumadı. Yapı önce ritüel amaçlarla kullanılırken ilerleyen dönemlerde mezarlığa, daha sonra ise sıradan bir yerleşime dönüştü.
230 metrelik alanın 12 girişi bulunuyor
Kazılarda yaklaşık 230 metre çapındaki dairesel bir alanın etrafını çevreleyen, yaklaşık 2,5 metre derinliğinde büyük bir hendek tespit edildi. Hendek boyunca 12 farklı geçidin bulunması ise yapının en dikkat çekici özelliklerinden biri. Arkeologlar, alanın ahşap direklerle sınırlandırılmış olabileceğini ve giriş bölümleriyle duvarların boğa kafatasları ile boynuzlarla süslenmiş olabileceğini değerlendiriyor. Prag Charles Üniversitesi’nden arkeolog Jan Turek’e göre boğa, ilk tarım toplumlarında güç ve bereketle ilişkilendirilen önemli bir dini semboldü.
Yapının geometrisi de sıradan bir planlamaya işaret etmiyor. Batı Bohemya Üniversitesi’nden Prof. Petr Krištuf liderliğindeki ekip, 12 girişin belirli gök olaylarını takip etmeye imkan verecek şekilde konumlandırılmış olabileceğini belirtiyor.
Dairesel merkezden yaz gündönümünde Güneş’in doğuşu ve kış gündönümünde batışı izlenebiliyordu. Ayrıca Ay’ın 18,6 yıllık döngüsü sırasında ufukta ulaştığı en uç konumların da bu düzen sayesinde takip edilebildiği düşünülüyor.
Ritüel merkezi zamanla mezarlığa dönüştü
Yapının ilk kullanım amacı zaman içinde ortadan kalktı. MÖ 2300 ile 1600 yılları arasındaki Tunç Çağı’nda bölge, Unetice kültürü tarafından mezarlık olarak kullanıldı ve alana 18 kişinin gömüldüğü belirlendi. Demir Çağı’na gelindiğinde ise alan bir kez daha değişti. MÖ 800 ile MÖ 1 yılları arasındaki dönemde hendekler zamanla toprakla doldu ve eski ritüel merkezin üzerine sıradan bir yerleşim kuruldu.
Hradec Králové Üniversitesi’nden Jan Fišer liderliğindeki uzmanlar, şimdi bölgedeki toprakların kimyasal yapısını inceleyerek alanın farklı dönemlerde nasıl kullanıldığını daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarmaya çalışıyor. Bu çalışmalar, binlerce yıl boyunca değişen yapının hangi amaçlarla kullanıldığına dair yeni bilgiler sağlayabilir.
The post Stonehenge’den bin yıl daha eski: Çekya’da 6 bin 500 yıllık dev yapı bulundu first appeared on .
